Integreren kan je leren

Interview met filosoof Ludo Abicht

Omdat het gesprek met Aron waarschijnlijk niet representatief is voor de rest van de orthodox-Joodse gemeenschap in Antwerpen, haalden we op de ‘Dag van het Woord’ (15 jan.) Jodenkenner Ludo Abicht erbij. Je hoefde enkel het woord ‘Jood’ te laten vallen en de praatgrage filosoof was vertrokken. ‘Orthodoxe Joden mogen vrouwen geen hand geven noch aankijken, laat staan met hen praten. Dus die man zat al verkeerd vanaf het begin.’ Hij had geluisterd naar de inleiding over Aron. ‘Maar ze doen het af en toe. Ze grabbelen graag en dat is niet helemaal koosjer.’

Ludo schreef meerdere boeken over de Joodse gemeenschap in Antwerpen. Op de achterflap van het boek ‘Joden in Antwerpen’ staat dat hij de integratie tussen Joden en niet-Joden wil bevorderen. Op de vraag of dat inmiddels gelukt is, antwoordt hij: ‘Ik ben een onverbeterlijke wereldverbeteraar. Ik vind dat je integratie moet blijven stimuleren. Het overgrote deel van de orthodoxe gemeenschap in Antwerpen kiest voor isolatie. In het Jiddisch zeggen ze ‘een gemengd huwelijk is erger dan Adolf Hitler.’ Het publiek wordt er stil van. ‘De Joden die wel willen integreren hebben het moeilijk, want de andere Joden zeggen: integratie leidt tot assimilatie. Integratie kan leiden tot gemengde huwelijken en dat zorgt voor verwatering van het geloof.’

Leidt desintegratie van de Joden tot discriminatie bij de niet-Joden? ‘Niet-Joden haten de Joden, denken de orthodoxe Joden hier. Maar dat is niet waar! Over het algemeen is er geen discriminatie. Er zijn net zo goed grappen over Hollanders als over Joden.’ Ludo pakt zijn momentje door een grap over (Vlaamse) Limburgers te maken. Sommige mensen in de zaal lachen net wat te hard. Ludo houdt duidelijk van zijn plaats op het podium. ‘Ik geef lessen over de Joodse gemeenschap. Mensen zijn geïnteresseerd en geïntrigeerd, maar ik heb nog nooit een voordracht gegeven aan Joden over ‘ons’. Tijdens de verkiezingen vragen Joden aan mij ‘wie is voor en wie is tegen ons? De partij die het meest de Joden opvrijt is het Vlaams Belang.’ Het linkse publiek fronst zijn wenkbrauwen. ’Waarom doen ze dat? Omdat ze samen tegen de Arabieren zijn en ze zijn samen voor meer politie. Maar verder weten de Joden absoluut niet wat hier gebeurt.’

En dat is niet het enige wat de omgang met Antwerpenaren zo nu en dan lastig maakt. ‘Soms lopen ze met zijn vieren op de stoep en lopen ze je zo van de stoep af.’ ‘Ja!’ klinkt het overtuigend vanuit het publiek. ‘Ik woon middenin de Jodenbuurt. Ik was aan het lopen en viel knal op mijn gezicht, vlak voor de voeten van een Jood. Hij deed een stapje opzij en liep gewoon door! Ik was daar echt van gechoqueerd,’ vertelt Astrid. Ludo beaamt het vervelende voorval en geeft als afsluiter toch nog een tip om de integratie te bevorderen: ‘Er is een hele rijke Jiddische literatuur. Als je ooit een programma doet rond dat thema, nodig Joden uit om mee te werken. Toon dat je belangstelling hebt in hun cultuur. Dat kan nog wel wat opleveren.’  Nou, anyone interested?

Tip: mocht je nog op je honger zitten, lees dan de boeken van Ludo Abicht. Aanrader!